Elektrische varen

In 2022 zeilden we van Scheveningen naar Brest. Er stond weinig wind en we hebben veel gemotord. Brandstof was duur, en in Brest konde we € 500,- afrekenen.

Waarom we voor elektrisch gaan?

Als we meer tijd hadden gehad, hadden we minder gemotord, maar het was een aflevering en er stonden mensen op ons te wachten. We zeilden op een Sweden-50, een jacht met veel waterverplaatsting. Op een lichtere boot hadden we meer kunnen zeilen. Oké, met minder snelheid, dus iets langer.

Onze JPK39FC is een jacht met weinig waterverplaatsing. Geloof het of niet maar met 3 knopen wind, kunnen we op vlak water, 4 knopen aan de wind zeilen. Ze komt sneller op haar rompsnelheid dan een zwaar jacht, en met ruime wind kan ze planeren. De JPK39FC is daarom het perfecte jacht om te gebruiken met een hydrogenerator. Met een hydrogenerator wek je energie op terwijl je zeilt en deze stop je in de batterijen.

We zijn van plan om op onze boot te gaan wonen en vele mijlen te maken. Accu’s zijn duurder dan een brandstoftank en deze extra kosten wegen het zwaarst bij dit systeem. Maar we verwachten dat deze extra kosten binnen drie jaar terug zijn verdiend. Vooral omdat we hebben gekozen voor een systeem dat tijdens het varen energie terug stopt in de accu’s.

Voordelen elektrisch varen

Elektrische aandrijving heeft vele voordelen.

Ten eerste is het stil en het stinkt niet.
Ten tweede is er bij gebruik van groene stroom geen CO2-uitstoot.
Ten derde, bij motorzeilen is het een bijzonder comfortabele en zeer efficiënte manier van voortbewegen. Met een beetje motorvermogen (bv 300Watt) verkrijg je al meer schijnbare wind en een goede snelheid. Een dieselmotor heeft geen goed rendement op laag vermogen, en heeft daarmee niet dit voordeel.
Ten vierde, de motor staat altijd stand-by en dat verhoogt de veiligheid. Hij verbruikt hierbij praktisch geen vermogen.
Ten vijfde, een elektromotor is veel eenvoudiger dan een dieselmotor en is daardoor minder storingsgevoelig
Ten zesde, om dezelfde reden vraagt een electromotor minder onderhoud.
Ten zevende, je gebruikt geen gas om te koken maar elektriciteit (inductiekookplaat-elektrische oven). In sommige landen zijn gasflessen simpelweg niet verkrijgbaar.
Ten achtse, gas kost geld en neemt meer ruimte in. Groene stroom heeft geen operationele kosten en het beperkte benodigde vermogen voor het koken neemt weinig extra ruimte in beslag.
Ten negende, tot zolang het duurt, je betaalt niet vaak extra voor elektriciteit in de havens.

Hydrogenerator, ‘tanken’ als er wind staat

Als je kijkt naar hydrogeneratie, is het eerste voordeel natuurlijk de duurzame, gratis energie, afkomstig van de wind, waardoor de brandstofkosten dalen. Als je zeilt en vaart maakt, zet je de hydrogenerator aan waarbij de motorschroef als een soort van dynamo de batterijen oplaadt. Het snelheidsverlies is zeer beperkt bij het Oceanvolt systeem met servoprop.

Ten tweede’, er zijn geen tankstations midden op de oceaan. Een zeiljacht kan daarom niet onbeperkt brandstof verbruiken. Vaak zie je jerrycans met diesel op het dek staan, zodat er elektriciteit kan worden gemaakt met de dynamo van de dieselmotor. Dit is een zeer ineffiënte manier van batterijen opladen.

Het voordeel van hydrogeneratie is dat er op de oceaan veelvuldig ‘wind-tank-stations’ zijn. Je kunt hierdoor veel meer motoruren maken, waardoor een snellere en veiligere overtocht mogelijk wordt. En met minder brandstofverbruik.

Oceanvolt, meester in elektrische voortstuwing + hydroregeneratie

Er zijn veel elektromotoren op de markt, en op botenbeurzen is het alle aandacht voor elektrisch. Maar combinaties van elektrische aandrijving met hydrogeneratoren zijn veel minder beschikbaar. Het nadeel van bijna alle hydrogeneratoren op de markt is dat je voor een goed rendement de schroef moet aanpassen voor verschillende bootsnelheden. Dit betekent dat je de schroef moet vervangen als je maximale efficiëntie wilt.

Watt & Sea levert hun systemen met verschillende schroeven voor verschillende snelheden. Doet men dat in de praktijk? Het lijkt me niet. Ik geloof niet dat deze systemen veel presteren op maximale efficiëntie, simpelweg omdat de schroefspoed vaak onjuist is. Niets is immers veranderlijker dan de wind.

Oceanvolt heeft een flinke voorsprong met zijn servoprop. Dit is een schroef welke automatisch wordt versteld door een servomotor. Het is een gepatenteerd systeem, en het heeft de hoogste efficiëntie op de markt. Een servocontroller stelt de servoprop bij als de bootsnelheid wijzigt.

Bij ons werkt het systeem met Victron apparatuur en MG batterijen. Alles wordt goed bewaakt. Accu’s zijn duur en je wilt ze niet beschadigen. Dat is snel gedaan als je ze overlaadt, of als ze een te lage of ongelijke spanning krijgen. Of door te laden bij vorst. We hebben voor Oceanvolt gekozen vanwege het hoogste rendement en omdat we hier het meeste vertrouwen in hadden.