Woensdag 24 september, om 13.37 uur Portugese tijd vertrekken we uit Póvoa de Varzim. De ketting is eindelijk los. Blij dat we weg gaan. Nee, dat ligt niet aan de haven, het personeel is hier fantastisch. Maar we zijn hier op 21 augustus gekomen en het verblijf heeft helaas veel langer geduurd dan gepland.
Klote orca’s
Daags ervoor, ben ik in het havenkantoor om uit te schrijven. Door het raam zie ik dat de reddingsdienst een jacht naar binnen sleept. ‘Wat is er aan de hand’, vraag ik? ‘Orca’s’, antwoord de kantoormedewerker. De havenmeester is druk doende aan de marifoon. Shit, denk ik. Moeten we wel weg gaan, nu?
Orca’s of orkaan Gabriëlle?
Ja, daar konden we nog een nachtje over slapen. Maar je weet het, we zijn weg gegaan. Er is toch geen pijl op te trekken, op die orca’s. En dan is er nog iets wat ons beweegt. Dat is geen orca maar een orkaan. Gabriëlle is op weg naar Europa, en de zuiderhaven waar we liggen wordt ontruimt omdat hier te veel deining ontstaat. Als we snel zuidwaarts kunnen komen kunnen we Gabriëlle voor blijven verwachten we. Maar dan moeten we wel nu weg gaan.
Gabriëlle komt langs
En daar zijn we dan buitengaats, zonder noemenswaardige wind. Potverdrie, de motor kan aan. Het is dus niet mogelijk om snel en stil in diep water te komen. Op dieptes groter dan 1.000 meter zijn orca’s niet actief.
Gunstige wind
We hebben nu een uur gemotord en warempel, de voorspelde wind van 17 knopen komt dan toch. En deze krimpt ook nog eens 100 graden in ons voordeel, naar N-NO. Het plan om pal west te varen, om zo snel mogelijk in diep water te zijn, stellen we bij. Met deze N-NO wind kunnen we ook goed ruime wind zuidwest zeilen en wellicht planeren. Dan zijn we net zo snel in diep water en dit scheelt aanzienlijk in de te varen afstand. Want zuidwest is de richting die we uit willen gaan. Met vol grootzeil en gennaker tikken we de tien knopen meerdere keren aan. Jaah, Dit is fijn.
Handsturen
De navigatie apparatuur laten we uit en we sturen met de hand. Dit omdat de dieptemeter orca’s zou kunnen aantrekken en irriteren. Het is 22.00 uur, we zijn op diep water, en de automaat gaat weer aan. Deze nacht zeilen we met een heldere hemel. Helaas, langzaamaan neemt de wind weer af. Nu geen angst voor orca’s meer maar wel een orkaan die in ons nek hijgt. Snel, snel, we willen graag snel. En zuidwaarts.
25 september, in de nacht doen we er wat motor bij. Ons oorspronkelijke plan is in één keer naar Madeira te gaan. Maar de hydrogenerator gaat uit en de motor aan. De snelheid verdwijnt. Is het nog verstandig om door te zetten? Ook overdag gebruiken we de motor.
Probleem
Dan is er nog een vervelend iets. Onze Starlink schotel doet niets. Vanaf dag één hebben we problemen met dat ding, en nu laat hij ons weer in de steek. Ik kan geen GRIP weerdata downloaden en hiermee mijn route bepalen (soort van TomTom op basis van het weer). Dit is erg vervelend omdat ik minder goed zicht heb hoe we ten opzichte van Gabriélle gaan.
Gelukkig hebben we wel onze satelliet telefoon, en hierop krijg ik ook twee keer per dag een Marine Safety Information weerbericht. Informatie over Gabriëlle als verplaatsingsnelheid, windkracht- richting en golven komt dus wel binnen, maar ik kan niet zo goed verder vooruit kijken. De verplaatsingsnelheid van Gabriëlle baart nu toch wel zorgen. En de richting nog meer. Meestal gaan deze lelijkerts richting Biscaye of Ierland, maar Gabrielle niet. Zij gaat over de Azoren en buigt dan zuidelijk af riching Portugal. Eerst schijnt het naar Póvoa de Varzim, waar we vandaag komen, maar in latere berichten meer zuidelijker richting Lissabon. Opnieuw de afweging. Doorzetten naar Madeira of een veilige haven zoeken? En hoeveel reservetijd hebben we nog?
Onze achterban verneemt natuurlijk ook dit weerbericht en maakt zich waarschijnlijk zorgen. Er is nu geen communicatiemogelijkheid en dat vinden we toch wel wat vervelend. Na het volgende weerbericht verkiezen we naar Lissabon te gaan. Bij de 40e breedtegraad gaan we zuidoosten richting Peniche, een havenplaats zo’n vijfig mijl boven Lissabon. Bij Peniche zien we wel verder.
Peniche
Spinnaker, Gennaker en motor wisselen elkaar af. We komen weer in orcadomein en kijken wat vaker over ons schouder. Voor de schemering zien we twee mooie rotseilanden opdoemen, Reserva Natural das Berlengas. Ook zien we weer lobsterpotten. De schemering is kort, de zeilen zijn omlaag omdat er geen wind meer is en ik ga met de afstandsbediening van de stuurautomaat op de punt staan. Als ik in de schemering zo’n lobsterpot zie stuur ik bij.
Het gebruikelijke havenmarifoonkanaal 9 is hier niet in gebruik. Kanaal 9 is hier een braaklijn, er wordt muziek op gedraaid een een deep throat figuur bralt in onverstaanbaar Spaans. Peniche is beslist geen aantrekkelijk haven. Hij is bijzonder klein en biedt onvoldoende bescherming tegen swell, vertelde de Reeds alamank. Maar goed we hebben geen keus. Ja ankeren, maar we willen graag elektricidad.
Om 21.00 uur vinden we een plekje in een overvolle haven. We leggen aan tegen een Duits jacht en pluggen de walstroom in. Onze vriendelijke buren wil morgen om 8 uur vertrekken. OK. We kijken nog eens in het weer en besluiten morgen ook naar Lissabon door te gaan, maar eerst naar bed.
Vertrek uit Perniche
26 september, in de ochtend wil ik toch nog ergens extra diesel gaan tanken. Dat kan niet in de haven. Google maps helpt me naar een tankstation en hier koop ik twee jerrycans van 5 liter. Ik kan geen havenkantoor vinden en we vertrekken om 9.00 uur zonder te betalen.
Er is zon en mist, maar geen wind. En dus torren we langs de kust en blijven binnen de 20 meter dieptelijn om de zwart-witjes te vermijden.
Om 15.00 uur trekt de mist weg en we zien mooie nieuwe steden op de rotsachtige kust en prachtige stranden.
Om 16.15 varen we voorbij de mooie kaap Cabo de Roca, en dan komt er wind, een mooie wind. Ik zet de gennaker. Op naar de volgende kaap Cabo Raso en dan kunnen we oostelijk naar Lissabon. Voorbij deze kaap trekt de wind flink aan door het kaapeffect. We zien onze ETA op de plotter snel naar voren schuiven. Jippie. Maar het plezier is van korte duur en de wind neemt weer af. Vanwege etenstijd hadden we het grootzeil nog niet gezet maar die moet er nu echt bij.
Geen plek in de herberg
We varen onder het mooi Cascais langs, een extreem dure haven (en vol). Ik bel stuk voor stuk de andere havens voor Lissabon en verneem elke keer dat ze vol zijn. Er is geen plek in de herberg van Lissabon. Waar kunnen we heen?
Tijd om Wybo Overmeer eens te bellen. Hij woont in Lissabon en heeft vast raad. Wybo doet ook zijn best en we kunnen uiteindelijk een plek reserveren in de nieuwe haven Parque das Nações. Dit ligt in een buitenwijk oostelijk van Lissabon, 5 mijl voorbij de bevrijdingsbrug, oostelijk de Taag op.
Voorbij het Fort São Julião da Barra komen we op de monding van de Taag, en hier komt weer een prachtig mooie wind. We moeten hoog op zeilen vanwege de afgebakende ondiepte in de monding en het zeilt fantastisch. Wybo belt en zegt dat hij naar de bevrijdingsbrug gaat en daar foto’s gaat nemen. Maar helaas is de wind wederom geen betrouwbare partner en we gaan langzaam stroomop naar de brug. Hier komen we pas in de schemering aan. Te laat om nog goede foto’s te nemen. Het is op de Taag een en al charters die met gasten varen. Soms met disco. De brug produceert een luid zoemend geluid als ware het een gigantische zwerm bijen. Dit komt omdat het brugdek van stalen rasterplaat is gemaakt om gewicht te besparen. Je kunt de onderkant van de auto’s zien.
Traag op de Taag
We merken dat de Taag een krachtige rivier is. Er is 2 tot 3 knoop stroom tegen. Eerst varen we voorbij de haveningang om de invaarruimte te bekijken, en dan keren we om. De motor gaat op hoog toeren als we naar binnen varen, en de sterke zijstroom heeft hierdoor weinig vat op ons. Om 23.00 uur liggen we aan een vingersteiger van Parque des Nações. Liggen we nu weer naast dezelfde buren als in Perniche? Warempel ja. Alles wordt goed vastgesjord, we drinken een havenbiertje en dan we gaan op bed.
Resumé
Van Póvoa de Varzim tot Lissabon, via Peniche hebben we 247 mijl gevaren in 45,5 uur. De vaart is gemiddeld 5,4 knoop. We hebben grote delen gemotord omdat er geen wind stond. We hebben hierdoor ook de dieselgenerator gebruikt. Achteraf hadden we Peniche beter over kunnen slaan en in de nacht op diep water zuidelijk richting Lissabon kunnen varen. Dit was korter en sneller geweest. Maar vanwege de onzekerheid omtrent het weer is Peniche opgenomen in de route.
