Lissabon naar Madeira

Vertrek uit Lissabon

1 oktober 2025, vandaag vertrekken we uit Lissabon met als bestemming Madeira. In de ochtend ga ik eerst nog met een Bolt taxi naar een UPS centrum om een pakket op te halen. We zijn 15 minuten onderweg en de taxi kost € 3,56… Gelukkig kan ik via de app een fooi geven. Een taxi nemen is hier goedkoper dan een E-fiets E-step huren Als ik terug ben arriveert onze gast Alejandro. We maken kennis en geven uitleg over de boot.

Expedition 0

Wybo komt ook nog even langs en tracteert op heerlijk Portugees gebak. We kletsen nog gezellig een uur en dan vertrekken we. Als we om 14.15 uur vertrekken hebben we stroom mee. De batterijbank zit op 97%. We gaan op de motor richting Lissabon en verbruiken hierbij 3,3 kW in een uur. Alejandro laat een 100% elektrische JPK45 bouwen en deze reis is ook bedoeld als een test om te kijken of het lukt om tijdens de oversteek de dieselgenerator niet te gebruiken.

Lees meer over het project van Alejandro op Expedition 0

Wel tanken, maar geen diesel verbruiken

Bij de Belem haven slaan we even af om te tanken. Het is een kleine haven en hij ligt nog steeds vol. Wybo is nog in de buurt en komt nog even langs. Wil je echt niet mee Wybo? Dan gaan we.

Vanwege de stroom geef ik flink gas als we de de havenhoofden uitvaren, en zie dat ze beschadigd zijn. Er missen stenen in de verharding. Heeft Gabriëlle dit gedaan of was het al zo?

Na het avondeten gaan Ester en Alejandro rusten. We draaien shifts van 3 uur. Ik zeil alleen. Omdat we downwind zeilen hebben we één rif in het grootzeil. Hierdoor schavielt het grootzeil niet tegen de bovenste zaling (zijsteun tegen de mast). De spinnaker staat en we halen een Zweeds jacht in, genaamd Tide.

Hydrogenerator aan

De batterijbank is inmiddels gezakt naar 61% en de hydrogenerator gaat aan. Er staat 16 knopen wind N-NW en het gaat lekker. Wij hebben 8 knopen boatspeed en op de AIS zie ik dat Tide 4 knopen vaart heeft. In een windvlaag heeft de autopiloot er toch moeite mee en Just Fantasy loeft sterk op. Ik zet de stuurautomaat snel op hand en stuur omlaag.

Alejandro slaapt in de achtercabine en is dichtbij. Hij steekt zijn hoofd naar buiten en vraagt of de spinnaker omlaag moet. Ik twijfel want het ging zo lekker, maar het lijkt mij dan toch een goed idee. Samen halen we de spi omlaag en daarna rollen we de genua uit. Nadeel hiervan is dat we nu minder downwind kunnen zeilen en minder snel gaan. Voordeel is dat het meer relaxt zeilt.

In de nacht zeilen Ester en Alejandro door het verkeersteltsel. Er is weinig traffic. Het blijft windkracht vijf en we zeilen zo ver mogelijk voor de wind. En de wind ruimt door het noorden als het licht wordt. Als ik opsta trakteren we onszelf op een heerlijke Colombiaanse kop koffie met een niet te versmaden Portugees gebakje. Dank aan Wybo en Alejandro.

Altijd maar downwind

Het is donderdag 2 oktober en ons waypoint is helaas wederom downwind. We wennen er aan maar halfwind of een bakstagwind voor langere tijd zou ook wel eens leuk zijn. Ja, het is een gevolg van de gekozen route en het zal nog vaak zo zijn.

Zeereuzen, happend naar lucht

Op deze tocht passeren we drie keer seamounts. Dit zijn bergen onder water. De zee is hier drie tot vier kilometer diep maar deze reuzen onder water happen net geen lucht. De seamounts verdelen de reis in ongeveer vier gelijke etappes. De namen van de reuzen en zeedieptes zijn: Ormonde naast Gettysburg, 26 and 20 meter. Ampére, 66 meter, Seine, 86 meter. Zullen deze bergen over duizend jaar eilanden zijn?

‘s Middags doe ik een ronde op de boot en ik zie dat er een moer op het dek ligt. Het is een dunne moer. Hmm, waar komt die vandaan? Hij blijkt afkomstig te zijn van het dekblok van de spinnakerval. Daar staat nu heel veel spanning op. De sluitring ligt direct naast het blok. Snel wordt het weer verenigd en goed aangedraaid. Alle moeren worden gecontroleerd.

Spinnaker scheurt doormidden

Vrijdag 3 oktober starten we met de genua, daarna de gennaker en als de wind afneemt de spinnaker. Na lunchtijd neemt de wind toe tot 20 knopen en we hebben een breach door een steile golf en een windvlaag. De spinnaker scheurt in tweeën zonder enig geluid. We zijn alle drie aan dek. Alejandro en ik gaan snel naar het voordek en Ester laat de spinnakerval vieren. De spinnaker mag hierbij niet in het water komen want dan vult hij met water en met duidenden kilo’s water is hij helemaal moeilijk binnen te trekken. Het gaat gelukkig heel goed. De spi wordt in de zak gedaan en benedendeks opgeborgen. Wat een strop.

Om vijf uur hebben we dolfijnen in de zee rondom. Ze blijven lange tijd meezwemmen.

In de avond hebben we een ontmoeting met een enorm vrachtschip. Op het AIS waarschuwingsysteem was hij al een tijd in beeld. We hebben hem via kanaal 16 opgeroepen maar hij geeft geen kick. Hij vaart uiteindelijk ongeveer 1,5 mijl achter ons langs, maar hij is zo groot en lijkt heel dichtbij. De volgende keer ga ik met de marifoon een gerichte DSC oproep doen. Hierbij roep je op kanaal 70 één bepaald schip op. We kunnen dit vanaf de plotter activeren.

We hebben ons best gedaan met de energieopwekking. De hydrogenerator heeft veel aan gestaan en de batterijbank is inmiddels al weer boven de 80%. Tot op heden gaat onze ‘geen diesel gebruiken’ test goed.

Zaterdag 4 oktober schommelt de wind rond de 15 knopen en komt uit windhoek 0 tot 50 graden. We zeilen normaliter met de stuurautomaat op AWA (Apparent Wind Angle, dit is op basis van de schijnbare wind). Als de wind heel licht wordt gaat dit niet, zeker niet als je voor de wind gaat. De automaat stopt er dan mee zonder enig alarmsignaal. Daarom zetten we bij licht wind de automaat op Compas Mode.

Onverwachtte gijp

In de middag zijn we wederom omringd door dolfijnen. De zee is vandaag heel vlak en het zeilt in de avond fantastisch en zeer comfortabel. Dit is de laatste nacht voor aankomst op Madeira. We wisselen de gennaker in voor de genua voor het donker wordt.

‘s Avonds, als ik op bed lig is er weinig wind en deze schift veel. Ook de zee is verward. Het komt omdat we het eiland Porto Santo naderen. Plotseling hebben we een ongewenste gijp en de giek komt over. Ester krijgt de grootschoot tegen haar gezicht. Ik ben in een paar tellen aan dek. Alejandro neemt het roer en ik help Ester naar voren in de cockpit, waar ze veilig zit. Ze heeft pijn aan haar neus.

De preventer was net los gehaald om over de andere boeg te varen. We maken in de nacht hierbij een stormrondje. Het is onduidelijk of de stuurautomaat in de war was of dat de wind veel schiftte. We hebben kort daarna schiftingen gehad van 90 graden, dus ik vermoed het laatste. Bij het voorbereiden van een volgende ‘gijp’ laten we de stuurautomaat eerst 20 graden op loeven.

Ester en Alejandro gaan te kooi. Het is lastig zeilen en de wind draait vaak in ons nadeel. Het laatste stuk duurt daardoor langer dan verwacht,

Als het licht is, en we allen aan dek zijn, zeilen we richting de ondiepe bank tussen Madeira en de Deserted Isles. Ik zie voor deze ondiepte een enorme potvis uit het water springen en gil natuurlijk. Helaas, Ester en Alejandro zien alleen nog de schuimkring van zijn landing.

Madeira

Onder het eiland komt de wind terug en we zeilen met genua comfortabel westelijk naar haven- en hoofdstad Funchal. Ester verrast ons met lekkere hapjes en koud nul-bier. Het laatste stuk van de reis is weer echt genieten.

We krijgen geen contact met de haven via de telefoon en als we dicht bij de haven zijn ook niet via de marifoon. Er liggen verschillende jachten voor anker voor de haven. Die zal wel vol zijn. Een Amerikaan op een 50 voets jacht bevestigt dit. Het stuitert hier nog al buitengaats en we varen daarom toch richting de haveningang. Vlak voor ingang is de havenmeester wel genegen ons op de marifoon te woord te staan. Er is geen plek. We gaan voor anker en nemen een welverdiend koud biertje.

In de nacht kalmeert het water , we slapen goed en de volgende dag zeilen en motoren we terug richting Quinta do Lorde, een haven aan de zuidoostelijke kant. Aan de zuidkust zien we vliegtuigen landen en opstijgen op een bijzonder korte landingsbaan. ‘Ja Alejandro, hier stijg jij straks ook op’, zeg ik.

Het personeel van de haven Quinta do Lorde is zeer behulpzaam en ze helpen ons de box in. Ester checkt ons in op het havenkantoor en huurt een auto voor twee dagen om het eiland te ontdekken.

Resumé

Het was een mooie zeiltocht. Het is vervelend dat Ester zich bezeerd heeft maar ze herstelt daarna gelukkig goed.

De tocht tot Funchal was 582 mijl en we hebben weer een gemiddelde van 6 knopen. We hebben de hydrogenerator veel aangehad. Alleen als we langzamer gingen dan 5 knopen ging hij uit. De dieselgenerator is niet aan geweest, dus de eco-test is geslaagd. De batterijbank stond bij aankomst op Funchal op 66%.